Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja

Visible: Out on television – An Apple Original – Apple serial oryginalny. Amerykański serial dokumentalny w reżyserii Ryana White’a, stworzony dla platformy APPLE TV+. Za produkcję serialu odpowiada Tripod Media (niezależne studio specjalizujące się w produkcjach dokumentalnych), Permut Presentations (studio produkcyjne Davida Permuta) oraz Push It Productions (studio produkcyjne założone przez Wandę Sykes i Page Hurwitz).

GATUNKI : dokumentalny / dokument historyczny
KRAJ PRODUKCJI : USA

Miniserial Visible: Out on television liczy 5 odcinków. Został on udostępniony widzom w całości w dniu 14 lutego 2020 roku. Całość możemy obejrzeć w języku polskim oczywiście na platformie APPLE TV+.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja

OPIS WPROWADZAJĄCY BEZ SPOILERÓW

Serial przedstawia zmiany zachodzące w telewizji amerykańskiej względem społeczności LGBT na przełomie lat pięćdziesiątych XX wieku, aż do czasów nam współczesnych. Poprzez ten 5-odcinkowy dokument poznajemy historię ruchu LGBTQ w USA przez pryzmat telewizji. Łącząc archiwalne materiały z nowymi wywiadami przyglądamy się homofobii oraz ewolucji samego ruchu LGBTQ (przyp. red. Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender, Queer).

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 1

Apple w lutym 2020 roku serwuje swoim widzom bardzo ciekawy serial dokumentalny, który w Polsce przeszedł jakoś bez większego echa. Właściwie każdy serial dokumentalny platformy APPLE TV+ przechodzi w Polsce bez większego echa. A to bardzo dziwne, bo platforma ta odkąd powstała, to wdarła się do elity najlepszych twórców seriali dokumentalnych. Oczywiście 100% tych seriali to seriale zlecone. Nie mniej jednak ich autorskim nadawcą jest APPLE TV+. I tak jest również w przypadku miniserialu Visible: Out on television. To serial dokumentalny o środowisku LGBTQ ukazany przez pryzmat amerykańskiej telewizji. Trzeba jednak jasno powiedzieć na wstępie, że śmiało można go polecić również wszelkim homofobom. Jest to bowiem dokument historyczny, więc rozpatruje on sytuację przedstawicieli tego środowiska wyłącznie od strony historycznej. To ważna uwaga na wstępie, bo pewnie ta grupa widzów od samego początku niesłusznie omija go szerokim łukiem, obawiając się jakieś gloryfikacji LGBTQ, czy innego rodzaju propagandy tego środowiska.

Visible: Out on television dość rzetelnie krok po kroku chronologicznie przedstawia nam fakty dotyczące ukazywania na srebrnym ekranie postaci środowiska LGBTQ. Przez pięć kolejnych odcinków przyglądamy się jak amerykańskie telewizje podchodziły do tego tematu w różnych gatunkowo serialach. Pierwszy odcinek nosi tytuł „The Dark Ages”. Przenosi nas więc w mroczne czasy dla tego środowiska. Pierwsze postacie LGBTQ, a właściwie wyłącznie geje, pojawiły się na srebrnym ekranie z końcem lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Były to wyłącznie postacie epizodyczne, które zawsze kończyły tragiczną śmiercią po jednym odcinku danego serialu. Dość często byli to od razu denaci w serialach kryminalnych, gdzie tylko później wspomniano o ich odmienności seksualnej, która doprowadziła do ich śmierci z nienawiści. Nie zmieniło się to wcale przez całe lata sześćdziesiąte, choć pewne zmiany na tym polu były zauważalne pod koniec tej dekady. Jednak nie takiej zmiany oczekiwali widzowie utożsamiający się z tym środowiskiem.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 2

Lata siedemdziesiąte zaczęły nieco inaczej eksperymentować w tym temacie. W odcinku „Television as a Tool” (pol. Telewizja jako narzędzie) dowiadujemy się, w jaki sposób przemycano homoseksualne postacie do amerykańskich sitcomów. Były one zawsze przedstawione w sposób prześmiewczy. Nawet jeżeli sytuacja ujawnienia ich odmienności wydawała się na ekranie poważna, to postacie jej towarzyszące obracały to z reguły w żarty niskich lotów. Jeśli ktoś natomiast myśli, że z biegiem lat była pod tym względem większa liberalizacja, to jest w głębokim błędzie. Odcinek trzeci zatytułowany „The Epidemic” rozwiewa wszelkie wątpliwości. Po 1981 roku postacie gejowskie w serialach czekał regres, a nie progres. Wszystko przez epidemię nowego wirusa, który początkowo w mediach nawet nie był nazywany wirusem. Amerykańskie media przekazywały wiadomości o nowym rodzaju raka, który dotyczy wszystkich gejów. Mowa tu oczywiście o HIV powodującym epidemię AIDS.

Taki przekaz medialny nie ułatwiał więc życia homoseksualistom. Znaleźli się jednak odważni twórcy, którzy od strony psychologicznej podjęli temat chorych na AIDS gejów. Powstał co prawda nie serial, ale film telewizyjny „An Early Frost” (pol. Wczesny mróz). Film ten z 1985 roku opowiadał historię gejowskiego prawnika, który zachorował na AIDS. Ten sam duet Cowen-Lipman wiele lat później stworzył przełomowy serial o środowisko gejowskim „Queer as Folk„. (red. serial był przełomowy, ale nie był oryginalny, o czym w tym dokumencie nie wspomnieli. Jest to bowiem remake brytyjskiego serialu). No a jeśli mowa już o przełomach, to o tym jest czwarty odcinek serialu Visible: Out on television. Analizuje on bowiem historię amerykańskiej telewizji w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. No a tam pojawiły się pierwsze poważne role postaci środowiska LGBTQ. Ciągle na początku tylko środowiska gejowskiego, ale był pod tym względem zauważalny progres.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 3

Jedną z poważnych ról w serialu „My So-Called Life„, czyli Moje tak zwane życie (red. też przełomowym z wielu względów, jakby na to nie patrzeć) dostaje po castingu młody gej. Nastolatek przystępując do zdjęć na planie serialu nawet się jeszcze nie przyznał w domu rodzinnym do swojej odmiennej orientacji seksualnej. Mowa tu o dzisiaj znanym powszechnie aktorze Wilsonie Cruzie.

Ciekawostką jest, że postać Enrique „Rickiego” Vasqueza dostała epizod o tym, jak chłopak ten wylądował na śmietniku. Wszystko po tym, jak rodzice wyrzucili go z domu za oświadczenie o gejostwie. W rzeczywistości jest to fakt z życia wzięty, bo ojciec Wilsona rzeczywiście go wówczas wyrzucił z domu. Po emisji tego odcinka w ogólnokrajowej wielkiej telewizji ABC, postanowił jednak wziąć syna na kolejną rozmowę.

Lata dziewięćdziesiąte to niewątpliwie były pierwsze lata przełomu dla środowiska LGBTQ. Postacie gejowskie dostawały już większe role niż tylko epizodyczne. Wspomniany serial był z 1994 roku, ale takie postacie jak Rickie pojawiały się również w innych produkcjach tego czasu. Również w 1994 roku wystartował popularny sitcom ABC „Ellen„. Główną rolę w tym serialu zagrała Ellen DeGeneres. Aktorska stworzyła świetną kreacją, którą pokochały miliony widzów. W pewnym momencie Ellen DeGeneres doznała załamania nerwowego. Nie mogła bowiem już dłużej na ekranie udawać osoby, która nie jest w rzeczywistości. Wraz z twórcami serialu udali się więc do samej góry, by z szefostwem Disney’a omówić ważną dla serialu zmianę. Ellen chciała się publicznie ujawnić jako lesbijka. Disney jednak kategorycznie odmówił tak drastycznej zmiany w tym serialu komediowym. Lesba w głównej roli w serialu ABC ?! NO WAY ! Tego jeszcze nie grali. To uderzyłoby w ich rodzimą widownię nastawioną na familijny content.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 4

Ellen DeGeneres postawiła jednak wszystko na jedną kartę. Zagroziła odejściem z serialu, a jako że grała tytułową rolę, sam serial upadłby po jej odejściu. Disney tym samym się ugiął i zezwolił scenarzystom na odcinek z coming outem Ellen. To znany fakt historyczny, ale serial Visible: Out on television przedstawia nam ciekawe kulisy tego odcinka. Podobno scenariusz do tego epizodu wydrukowano na czerwonym papierze, aby nie wyciekł on wcześniej do mediów po skserowaniu. Na nic się jednak zdały takie zabiegi, bo media wcześniej dowiedziały się o tym specjalnym epizodzie. W odcinku tym zagrały różne gwiazdy i inne popularne osoby publiczne, jak chociażby Oprah Winfrey. Sam odcinek natomiast pobił historyczny rekord oglądalności dla stacji ABC.

Mimo rekordu oglądalności tego odcinka, stali fani serialu z czasem zaczęli się od niego odwracać. Nie mogli przyjąć do wiadomości, że ich ulubiona Ellen to teraz less. Tylko, że w rzeczywistości taka właśnie była jej odtwórczyni. Oglądalność ogółem zaczęła lecieć na łeb, na szyję. Finalnie serial ściągnięto z anteny, a Ellen DeGeneres przez swoją decyzję straciła rolę życia. Dla samej Ellen jak wiemy świat się jednak nie skończył. Wiele lat później wróciła do TV ze zdwojoną siłą. Dostała swój talk show autorski The Ellen DeGeneres Show. Miłe złego początki, ale historia tej aktorski kończy się jednak happy endem. W historii natomiast wpisała się jako pierwsza lesbijska postać pierwszoplanowa w serialu srebrnego ekranu.

Takie historie tworzą przełomy. Zaczęto więc kręcić pierwsze seriale z lesbijskimi postaciami. Ciągle jednak inne grupy LGBTQ nie miały na ekranie swoich reprezentacji. To zmienił dopiero XXI wiek, bo na to wszystko widzowie potrzebowali więcej czasu. No a może same telewizje potrzebowały tego czasu. Dzięki popularności kolejnego hitowego serialu ABC „Grey’s Anatomy„, widzowie na stałe polubili biseksualną postać odgrywaną przez Sarę Ramírez. Tym samym również biseksualizm w TV przestał być tematem tabu.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 5

Miniserial Visible: Out on television kończy się czasami współczesnymi i już całkiem innym podejściem telewizji do środowisk LGBTQ. W XXI wieku pojawia się na ekranie wiele postaci gejowskich i lesbijskich. Skończył się dla nich też problem scenariuszowy seriali z lat dziewięćdziesiątych. Tam często te postacie, nawet jeśli dostawały większe role, to kończyły tragicznie. Początek nowego tysiąclecia sugeruje, że wcale tak być nie musi. Wiele postaci gejowskich i lesbijskich nie tylko z czasem dostaje główne role, ale ich historie często kończą się happy endem, jak na przykład historia Jacka McPhee w młodzieżowym „Dawson’s Creek„.

Ciągle jednak w pierwszej dekadzie XXI wieku brakowało reprezentantów niektórych środowisk LGBTQ. W drugiej dekadzie przyszedł również czas na aktorów transseksualnych wcielających się w postacie Transgender. Powstały pierwsze platformy streamingowe, które zaczęły odważniej od telewizji podchodzić do tego tematu. W serialu Netflixa „Orange Is the New Black” pojawia się postać więźniarki Sophii Burset, którą zagrała prawdziwa Transgender Laverne Cox.

W serialu „Pose” Ryana Murphy’ego mamy natomiast cały wysyp postaci z tego środowiska. No i na koniec przyszedł również czas na pokazanie na ekranie postaci ze środowiska, które nie utożsamia się z żadną płcią. Ten temat w mediach był wcześniej również przemilczany. Nagle w serialu „Billions” od Showtime dostajemy postać Taylor Amber Mason, która oficjalnie nie przyznaje się do przynależności, ani do mężczyzn, ani do kobiet. Postać tą odgrywa queer Asia Kate Dillon.

Visible: Out on television – MINISERIAL – Recenzja – PODSUMOWANIE

Daleką drogę więc przebyły środowiska LGBTQ zanim dostały swoich reprezentantów na srebrnym ekranie. Serial Visible: Out on television nie tylko jednak skupia się na aktorach wcielających się w takie role. Porusza także tematy milczenia mediów o istnieniu takich środowisk. Przez lata unikano w debacie publicznej rozmowy o tych środowiskach. Żadna ogólnokrajowa telewizja nie pokazała też wydarzeń ze Stonewall. Aktywiści gejowscy wręcz siłą wdzierali się do gmachu największych telewizji, by przypomnieć obywatelom o swoim istnieniu. Taka sytuacja miała nawet miejsce w obecności legendy światowego dziennikarstwa Waltera Cronkite’a.

Warto więc tym samym zapoznać się z tą całą historią postrzegania środowisk LGBTQ w amerykańskich mediach. Serial Visible: Out on television robi to bardzo dobrze chronologicznie. Przeplata to wywiadami znanych aktorów ze środowisk LGBTQ, którzy komentują jak odbierali przekaz medialny w swoim temacie na przestrzeni dekad. Jedyne czego brakuje tej produkcji, to obiektywnego podsumowania.

Serial nie zauważa istotnej zmiany w przekazie. Współczesne lata nazywa wielkim coming outem tych środowisk w mediach. Takim, na które ci ludzie czekali (red. choć jeden rozmówca uważa, że jest jeszcze wiele do zrobienia ;P). Fakt jest jednak nieco inny. LGBTQ było dawniej niesprawiedliwie i okrutnie dyskryminowane w przestrzeni medialnej. Współcześnie jednak przeszliśmy ze skrajności w skrajność. W walce o tolerancję zostały przekroczone pewne granice skrajności. Zamiast pomagać uczyć tolerancji, wzbudzają większy niesmak i nienawiść. Przesyt tych postaci w serialach sugeruje raczej narzucaną propagandę, która wypacza rzeczywistość. Mniejszość seksualną ukazuje w stosunku 50% na 50%. I tu można mieć zarzuty do współczesnych mediów w tym temacie. Niestety Visible: Out on television już tego nie zauważa. Nie mniej jednak od strony historycznej pokazuje tą tematykę przyzwoicie i obiektywnie. Stąd powinni go obejrzeć również widzowie unikający produkcji o zabarwieniu LGBT+. Całość natomiast w języku polskim jest dostępna na platformie APPLE TV+.

Udostępnij w social mediach