Tabula Rasa – Seizoen 1

Tabula Rasa – belgijski thriller psychologiczny stworzony przez Malin-Sarah Gozin, dla stacji Eén (bejgijska grupa medialna VRT) i niemieckiej ZDF NEO. Za jego produkcję odpowiada Caviar Films (bejgijskie studio filmowe) oraz Flanders Audiovisual Fund (prywatne studio produkcyjne). Za dystrybucję serialu odpowiada niemieckie ZDF i Pandastorm Pictures, a także Channel 4 i platforma Netflix.

Pierwszy sezon Tabula Rasa liczy 9 odcinków. Były on nadawany premierowo od 29 października 2017 roku do 3 grudnia 2017 roku. W Polsce, polscy widzowie mają go okazję obejrzeć na platformie NETFLIX.

Tabula Rasa – Seizoen 1

OPIS WPROWADZAJĄCY BEZ SPOILERÓW

Serial opowiada o Annemie „Mie” D’Haeze, która jakiś czas po wypadku trafia do szpitala psychiatrycznego. Kobieta od jakiegoś czasu cierpi na utratę pamięci. W przeszłości doprowadziła ona do pożaru domu, w którym zamieszkiwała razem z mężem i sześcioletnią córką. W wyniku pożaru rodzina nie ucierpiała, ale małżeństwo zmuszone było przenieść się do dawnego domu należącego do dziadków Annemie. Natomiast trzy miesiące wcześniej Mie brała udział w wypadku, o którym na początku niewiele wiadomo. Aby zapobiec kolejnym takim tragediom, mąż Mie wyposażył dom w kamery oraz wszelkie inne urządzenia pomagające kobiecie w przypominaniu o standardowych czynnościach życia codziennego.

Obecnie stan Annemie zagraża bezpośrednio jej oraz jej otoczeniu. W związku z powyższym kobieta przetrzymywana jest w szpitalu psychiatrycznym. Jej stan jest obecnie na tyle poważny, że kobieta w razie paniki traci masowo pamięć krótkotrwałą i zapomina z kim przed chwilą się widziała i z kim prowadziła rozmowę.

Wydarzenia te zbiegły się z czasem zaginięcia niejakiego Thomasa De Geesta. Miejscowa policja prowadzi śledztwo w tej sprawie. Ostatnią osobą, która widziała Thomasa przed jego zniknięciem była według relacji świadków Annemie D’Haeze. Oficer prowadzący śledztwo próbuje wydobyć informację od Mie, podczas wizyt w psychiatryku. Z powodu jej zaburzeń pamięci, staje się to jednak praktycznie niemożliwe.

Tabula Rasa – Seizoen 1 – ANALIZA – część 1

Bez zbędnego wprowadzenia i owijania w bawełnę. Tabula Rasa to jeden z najlepszych seriali ostatnich lat, z kategorii tzw. produkcji kina ambitnego (choć słowo „kina”, tu pasuje jak psu krawat, bo to serial telewizyjny). To opowieść o kobiecie cierpiącej na choroby pamięci, czy jak kto woli zaburzenia pamięci. Problem ten szczególnie dotyczy glównej bohaterki serialu, ale sama Tabula Rasa porusza szerzej problematykę chorób pamięci. To temat przewodni całego serialu, wokół którego zbudowano pomniejsze wątki napędzające rozwój fabuły.

Główna bohaterka Annemie „Mie” D’Haeze jest dotknięta amnezją. Z naukowego punktu widzenia jest to amnezja organiczna wsteczna, która jest konsekwencją wypadku, w którym uczestniczyła Mie. Twórcy serialu łączą ją też z amnezją dysocjacyjną zlokalizowaną wokół wydarzeń ze wspomnianego wypadku. Widzowie na początku jednak nic nie wiedzą o tym wypadku, a proces poznawania przyczyny przechodzimy razem z główną bohaterką serialu. W ten sposób odkrywamy kolejno bieg przeszłych wydarzeń, które są układane niczym obrazek z puzzli. Każdy odkrywany element przeszłości wyjaśnia nam proces przyczynowo-skutkowy.

Ponadto Tabula Rasa mocniej akcentuje cały problem chorób pamięci. Amnezja głównej bohaterki to jedno, ale z przebiegu akcji dowiadujemy się także, że jej ojciec jest chory na Chorobę Alzheimera. To jeszcze grubsza sprawa niż amnezja, bo jak powszechnie wiadomo, Choroba Alzheimera jest nieodwracalna i powoduje stałe uszkodzenie mózgu i w konsekwencji śmierć chorującej na nią osoby. Tu w serialu, choć w zdecydowanie mniejszym stopniu, także podkreślany jest problem w relacji między osobą chorą na Alzheimera, a jej najbliższym otoczeniem.

Tabula Rasa – Seizoen 1 – OD AUTORA

W przypadku serialu Tabula Rasa muszę koniecznie dodać kilka słów od siebie. Do każdego artykułu pisanego i publikowanego na stronie Seriale Srebrnego Ekranu dokładam starań, by miał charakter obiektywny. To kwestia osobowościowa – macie pewnie do czynienia z najbardziej obiektywną osobą jaką znacie 😉 Odzwierciedla się to tym, że bez znaczenia, czy piszę o moich ulubionych produkcjach science-fiction, czy serialu typu superhero, który bazuje na moich ulubionych komiksach. W żadnym przypadku nie zakłamuje rzeczywistości omawiając jego jakość. I tak jest wszędzie. Oczywiście czasami dochodzi kwestia gustu, ale nie wpływa ona na ogólny obiektywizm.

Jeśli chodzi o Tabula Rasa, może natomiast istnieć takie ryzyko, ze względu na postrzeganie przeze mnie tego serialu. Od lat bowiem prywatnie zajmuje się tamatyką chorób pamięci (niektórzy w środowisku nie lubią tego określenia, więc opcjonalnie można mówić nie o chorobach, ale o zaburzeniach pamięci). Prywatnie należę do organizacji o zasięgu międzynarodowym, które zajmują się problematyką chorób pamięci. Szczególnie oczywiście Chorobą Alzheimera, ale także mniejszymi stopniami demencji oraz odmiennymi problemami pamięciowymi. Z reguły takie organizacje skupiają naukowców i lekarzy, którzy walczą z eliminacją tej choroby. Zrzeszają one także inne grupy osób, od rodzin pacjentów począwszy, po na przykład prawników, którzy walczą o wdrożenie regulacji prawnych pozwalających objąć chore osoby odpowiednią opieką (nawet dla ich dobra wbrew ich woli).

Ja problematykę chorób pamięci traktuję bardzo poważnie. W związku z tym może inaczej postrzegam serial Tabula Rasa i wynoszę go na ołtarze, bo nareszcie dostałem produkcję, które mocno dotyka tematów, które mnie interesują. Nie oznacza to jednak, że innym z poza kręgu zainteresowań ten serial się całkowicie nie spodoba. Może jedynie będą go nieco inaczej niż ja odbierać.

Tabula Rasa – Seizoen 1 – ANALIZA – część 2

Tabula Rasa to thriller psychologiczny (ważne: bo w necie można znaleźć recenzje kogoś, kto w ogóle nie zrozumiał tego serialu) i na cechy tego gatunku kładzie on największy nacisk. Wszystko inne jest poboczne, nawet element kryminalny, który towarzyszy serialowi. Oczywiście jest on ważny i istotny dla fabuły tej produkcji, ale nie czyni z Tabula Rasa serialu kryminalnego. Z opisu wstępnego wiemy, że prowadzone jest śledztwo w sprawie zaginięcia niejakiego Thomasa De Geesta. Z początku nic nie wiemy, kim był De Geest i jaki związek ma on z nękaną w tej sprawie Mie. Śledztwo prowadzi starszy policjant (praktycznie prawie emerytowany), który bada powiązania Annemie z zaginionym mężczyzną. Napotyka on w tym temacie na wirtualną ściane, bo ma do czyniena z osobą, której pamięć jest w strzępach.

I w serialu Tabula Rasa jest to wszystko ciekawie zobrazowane. Stan Annemie jest taki, że poza uszczerbkami pamięci (baa uszczerbkami… wyrwami i kraterami!) ma ona do czynienia z czymś na wzór odwróconej amnezji następowej. Przy niektórych sytuacjach stresogennych potrafi stracić kolejne nakłady (warstwy) pamięci. W serialu jest to pokazane jak rozsypany piasek, czy też pył. Do takiej dodatkowej utraty pamięci może dojść praktycznie w każdej czynności życiowej i niekoniecznie stresującej, tylko wtedy ma to wpływ na jej pamięć krótkotrwałą. Sytuacje mocno stresogenne spowodować mogą większe straty w bazie pamięci długotrwałej, bo mogą nawet pozbawić Mie tych wartw pamięciowych już wcześniej odzyskanych.

W takim właśnie tonie zrealizowana jest także czołówka serialu. Mamy tam do czynienia ze stale rozpływającymi się elementami. Rozsypującymi się niczym piaskowe konstrukcje na większym wietrze. Wszystko w tle ze świetnie skomponowaną do serialu muzyką. Za oprawę muzyczną w Tabula Rasa odpowiada Lachlan Anderson. Motywy muzyczne są bardzo dobrze dobrane i niezwykle pasujące klimatycznie.

Tabula Rasa – Seizoen 1 – ANALIZA – część 3

Nie bez znaczenia mają także relacje międzyludzkie zobrazowane w serialu. Ten element jest szczególnie ważny jeśli mamy właśnie do czynienia z osobami cierpiącymi na choroby pamięci. Tu w roli najbliższego otoczenia Mie występuje jej mąż, który pomagał żonie w jej chorobie wykorzystując dostępną obecnie technologię. Czasami także odwiedza ją matka, która jak jest pokazane w serialu, niestandardowo radzi sobie z chorobą swojego męża (wręcz jeden z książkowych psychologicznych przykładów ucieczki od problemu). Gdy Mie zamieszkiwała dawny dom dziadków, to także miała co jakiś czas kontakt ze swoją siostrą i szwagrem.

Przy tej okazji warto dodać, że akcja serialu jest budowana dwutorowo. Na dwóch róznych płaszczyznach czasowych. Z jednej strony mamy czas obecny, czyli okres przebywania Mie w zakładzie psychiatrycznym. Innym razem oglądamy to wszystko co miało miejsce przed umieszczeniem kobiety w psychiatryku.

Na koniec warto wspomnieć, że cały serial jest zrealizowany w języku flamandzkim. No OK. wielu lingwistów dzisiaj podważa istnienie oddzielnego języka flamandzkiego i traktuje go jako regionalny dialekt języka niderlandzkiego. Jednak na potrzeby recenzji przyjmijmy, że scenariusz serialu Tabula Rasa jest w języku flamandzkim. Bądź co bądź, to stale w naszym kraju językowa egzotyka serialowa, bo produkcji belgijskich nie ma zbyt wiele powszechnie dostępnych. Chwała w takim razie za to, że Netflix wziął dystrybucyjnie serial Tabula Rasa pod swoje skrzydła.

Tabula Rasa – Seizoen 1 – O AKTORACH

W rolę głównej bohaterki serialu, czyli Annemie „Mie” D’Haeze, wciela się Veerle Baetens. Dla zeznajomionych z belgijską kinematografią, aktorka zagrała między innymi w horrorze „Alias„. To także Rita z filmu „De kus„, opowiadającego o młodej tancerce, która chce zostać wybitną baleriną. Mała Romy D’Haeze, to nastomiast aktorsko Cécile Enthoven.

Matka Rita, to aktorsko Hilde Van Mieghem, natomiast serialowy ojciec głównej bohaterki, chorujący na Alzheimera, to w rzeczywistości François Beukelaers.

Serialowy mąż głównej bohaterki, Benoit D’Haeze, to aktorsko Stijn Van Opstal. Aktor zagrał między innymi Meneera Waltersa w innym znanym belgijskim serialu VRT „Salamander„.

Thomas De Geest w tym serialu, to aktorsko Jeroen Perceval. Natomiast Vronsky, czyli Jan Peeters, to w świecie realnym aktor i reżyser Peter Van Den Begin. Psychiatra zajmująca się leczeniem Mie, to natomiast aktorsko Natali Broods.

Chyba najbardziej znanym z całej obsady Tabula Rasa jest Inspektor policji Jacques Wolkers. W tej roli wystąpił Gene Bervoets. Aktor występuje także w produkcjach obcych. Zagrał kiedyś Gunthera Somersa w filmie „Walhalla„.

Belgijski serial Tabula Rasa jest wyjątkowy nie tylko ze względu na ciekawą, choć bardzo poważną tematykę, ale i także ze względu na realizację. Do niej nie można się w żaden sposób przyczepić, bo serial zawiera wszystko to, co posiadają znane chociażby amerykańskie seriale z tego gatunku. Ponadto w pakiecie dostajemy dobrą oprawę muzyczną i przyzwoitą grę aktorską. Szczególnie to drugie ma dla nas większe znaczenie, bo aktorzy grający w Tabula Rasa siłą rzeczy nie są zbytnio znani w naszym kraju, więc nie wiadomo, co można było się po nich spodziewać. Ponadto widzowie powinni być przygotowani na świetne zakończenie, które jest praktycznie nie do przewidzenia.

Dla tych co jeszcze nie mieli nigdy okazji obejrzeć Tabula Rasa, na koniec małe przypomnienie. Całość jest do obejrzenia w języku polskim na platformie NETFLIX.

Udostępnij w social mediach