CLASH OF FUTURES – Miniserial – RECENZJA

CLASH OF FUTURES (polski tytuł : Rozbite marzenia. 1918-1939) – międzynarodowa produkcja historyczna w formie pół fabularnej i pół dokumentalnej (docudrama). Serial jest częścią większego projektu obejmującego audycje radiowe i spektakle teatralne. Powstał on na okoliczność setnej rocznicy zakończenia I Wojny Światowej. Twórcami serialu są Jan Peter i Gunnar Dedio.

Za produkcję serialu odpowiadają europejscy nadawcy: SWR (Niemcy), NDR (Niemcy), WDR (Niemcy), rbb (Niemcy), ORF (Austria), Česká televize (Czechy), AB Channel (Włochy), rtbf.be (Belgia), arte (Francja i Niemcy), TVP (Polska), svt (Szwecja), Toute l’Histoire (Francja), Yle (Finlandia), NRK (Norwegia), DR (Dania) oraz studia produkcyjne: Les Films d’Ici (francuskie studio produkcji dokumentalnych założone przez Richarda Copansa), LOOKSfilm (niemieckie studio produkcyjne założone przez Gunnara Dedio), Iris Group (Le Groupe Iris – luksemburskie studio filmowe), Fortis Imaginatio oraz Wajda Studio (polskie studio produkcyjne założone przez Andrzeja Wajdę i Wojciecha Marczewskiego), ze wsparciem dokumentalnym BBC Alba i Radio Canada oraz finansowych wsparciem UE i amerykańskich nadawców.

GATUNKI : historyczny / biograficzny / docudrama
KRAJ PRODUKCJI : Niemcy Austria Francja Luksemburg   Belgia   Polska Czechy Włochy Dania Szwecja Norwegia Finlandia  

Miniserial CLASH OF FUTURES liczy 8 odcinków. Premierowo był on nadawany na kanale Arte od 11 września 2018 roku do 13 września 2018 roku. Następnie był on nadawany u pozostałych nadawców telewizyjnych. W Polsce był on nadawany premierowo w TVP2. Obecnie całość możemy obejrzeć w języku polskim w serwisie TVP VOD.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – RECENZJA

OPIS WPROWADZAJĄCY BEZ SPOILERÓW

Serial opowiada osobiste historie różnych znanych osób z okresu międzywojennego. Trwa obecnie jeszcze ostatni rok Wielkiej Wojny. Młody Hans Beimler żałuje zmarnowanych lat życia, które zabrała mu wojna w ostatnich czterech latach. Nigdy się o nią nie prosił i nawet nie wie do końca o co walczy. Wcielono go do marynarki wojennej, by walczył za ojczyznę i cesarza. Nikt jednak nigdy nie przejmował się jego losem, a oficerowie wydawali mu jedynie suche rozkazy, stąd tak bardzo ich znienawidził. Teraz ma tego dość, bo chce zacząć normalnie żyć. Właśnie zaprasza do kawiarni swoją narzeczoną, ale kelner twierdzi, że nie ma dla nich żadnego jedzenia i może zaoferować jedynie kawę. Hans jednak zauważa, że zanosi on jakieś ciasta do sąsiedniego pokoju. Tam biesiadują oficerowie, więc Hans postanawia wyrwać im to, co im się nie należy. Za ten ruch zostaje jednak zdegradowany.

W innym miejscu rosyjska żołnierz Marina Yurlova żegna się ze swoim czeskim wybawcą, gdyż musi wracać na front. Wcześniej walczyła za swoją ojczyznę, ale w kraju wybuchła rewolucja i tu teraz każdy walczy z każdym między sobą. Jedynie na Syberii panuje względny spokój, ale Marina czuje, że musi wracać. W Berlinie natomiast młoda polska aktorka Apolonia Chałupiec stara się o rolę filmową i bierze udział w castingu. Następnie dostaje wiadomość, że studio filmowe widzi w niej przyszłą gwiazdę. Potrzebuje jednak nowego chwytliwego niemieckiego nazwiska. Ta jednak szantażem przeforsowuje nową tożsamość jako Pola Negri.

OPIS WPROWADZAJĄCY – ciąg dalszy

W szpitalach polowych nowy wirus grypy zbiera śmiertelne żniwo. Sytuacja ta się powtarza w wielu miejscach naszego globu. W Kanadzie nawet nie nadążają z chowaniem zmarłych i wrzucają wszystkich do jednej mogiły. Amerykańska prasa przestaje nawet pisać o rozmiarach szerzącej się epidemii. Francuskiej przyszłej anarchistce May Picqueray udaje się jednak wyrwać z rąk śmierci i postanawia udać się do Paryża.

Sytuacja na froncie natomiast zmienia się o 180 stopni. Cesarstwo jest w odwrocie i zaczyna ewidentnie przegrywać. Hans Beimler wszczyna bunt na pokładzie, a w Berlinie dochodzi do abdykacji cesarza. W kraju ogłaszają utworzenie Republiki. Wojna kończy się tam, gdzie się zaczęła. Angielski reporter Charles Edward Montague przybywa do Belgii, by zrelacjonować zakończenie wyniszczającej Europę wojny.

Po zakończeniu wojny wszyscy starają się wrócić do normalności. Choć w Berlinie nastroje są rewolucyjne, to pierwszy film Poli Negri odnosi sukces. Jej nazwisko staje się powszechnie znane. Hans Beimler staje natomiast na czele Rady Robotników i odmawia złożenia broni. Jego narzeczona informuje go, że jest w ciąży. Namawia Hansa do poddania, ale ten chce wspomóc Towarzyszy w Berlinie. Ostatecznie słucha jej rady i postanawia wywiesić białą flagę. Ich rewolucja jednak jeszcze nadejdzie. Na horyzoncie natomiast pojawiają się szersze zmiany, które wykraczają daleko poza niemiecką ziemię. Nadchodzi bowiem Konferencja pokojowa w Paryżu, na której zwycięzcy będą debatować o tym, jak ma wyglądać świat po zakończeniu Wielkiej Wojny.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 1

Z okazji setnej rocznicy zakończenia I Wojny Światowej powstaje serial historyczny, który jest owocem współpracy szesnastu nadawców telewizyjnych Europy. Za serialem CLASH OF FUTURES (polski tytuł : Rozbite marzenia. 1918-1939) stoi jeszcze kolejne kilkanaście firm, które go wyprodukowały lub/i sfinansowały jego powstanie. To właściwie wielki projekt medialny, który wykracza poza omawianą produkcję. Sam serial jest natomiast oparty na pamiętnikach, listach i wspomnieniach kilkunastu wyselekcjonowanych osób. To znane dzisiaj postacie historyczne, które w różny sposób odznaczyły się swoją aktywnością w okresie międzywojennym. Tym samym jest to równocześnie serial biograficzny, choć w ramach jednej produkcji mamy przedstawione sylwetki wielu postaci.

Serial CLASH OF FUTURES (polski tytuł : Rozbite marzenia. 1918-1939) jest bardzo ciekawie zrealizowany. To docudrama, ale właściwie od strony dokumentalnej nie daje on tego po sobie poznać. Mamy tu bowiem podstawową warstwę fabularną, która jest trzonem serialu, ale w toku prowadzonej akcji przeplata się z warstwą dokumentalną. Ta jednak ogranicza się jedynie wyłącznie do opisowego nakreślenia sylwetek prezentowanych osób. Poza tym elementem wszystko inne jest sfabularyzowane. Jednak całą akcję serialu uzupełniają dodatkowo autentyczne zdjęcia i materiały archiwalne z okresu od zakończenia I Wojny Światowej, po początek II Wojny Światowej. Te są sprytnie wmontowane w poszczególne sceny tej produkcji. Wygląda to wszystko bardzo naturalnie i jedynie czerń i biel materiałów archiwalnych przypomina nam, że wstawki te pochodzą z autentycznie uwiecznionych momentów naszej historii.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 2

Już od pierwszego odcinka tego serialu widzowie wiedzą, że mają do czynienia z niebagatelną produkcją. Montaż tego wszystkiego i rozmach z jakim to zrobiono, sugeruje nam wyjątkowy serial. I taki on rzeczywiście jest. Zachwyca on nie tylko takiego piszącego wykształciucha filmoznawcę, ale powinien również zachwycić zwykłego przeciętnego widza. Szczególnie takiego, który interesuje się historią, ale również któremu nie są obce produkcje biograficzne. CLASH OF FUTURES łączy bowiem oba te gatunki, a splata jest formą docudramy.

Dodatkowo omawiany serial nagrywano w wielu językach. Skoro łączenie scen fabularnych z elementami dokumentalnymi w postaci archiwalnych materiałów wygląda naturalnie, to również naturalnie musi wyglądać życie i działalność prezentowanych w tej produkcji postaci. Dziwne, aby Rosjanka mówiła u siebie po angielsku, a Polka w domu rodzinnym rozmawiała po niemiecku. Stąd w produkcji tej mamy stałe przeskoki na różne wersje językowe, w zależności o tego, gdzie poprowadzi nas akcja tego serialu. A ta prowadzi nas przez życie osobiste i zawodowe kilkunastu osób, których sylwetki twórcy tego serialu prezentują swoim widzom.

W serialu CLASH OF FUTURES jedne postacie omówione są bardzo szeroko, a inne jedynie szczątkowo, by zwrócić uwagę na kluczowe ich decyzje życiowe. Pierwszą taką osobą szeroko rozpisaną jest w tym serialu Hans Beimler. To niemiecki działacz komunistyczny, który podczas Wielkiej Wojny służył w marynarce wojennej. Już właściwie od czasu ostatniego roku wojny, jego życie związane jest z licznymi buntami i rewolucyjną drogą. Beimlera zawsze ciągnęło do walki o wyższe idee, które stawiał ponad swoje życie osobiste. Nie da się jednak żyć ideami, bo nimi się człowiek nie naje. Świetnie to daje nam do zrozumienia żona Hansa, która z czasem zaczyna mieć dość partii i działalności politycznej męża. Ta bowiem nie wyżywi ich dzieci, a Hans przez swoją swoją przynależność polityczną ma problemy ze znalezieniem pracy zarobkowej.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 3

Kolejną osobą jest Marina Yurlova. To rosyjska dziewczyna, której całe życie kręciło się wokół wojny. Była ona bowiem żołnierką od dziecka. Walczyła na froncie I Wojny Światowej za cara i swoją ojczyznę. Nagle jednak w jej kraju wszystko się zmieniło. Dawne ideały zostały pogrzebane w wyniku rewolucji. Teraz idą nowe czasy, który wywracają stary ład. Jak więc teraz żyć, jakby zapytał znany hodowca papryki. Może czas, by Cossack Girl znalazła dla siebie nowe cele w życiu.

Takie cele zawsze miała Apolonia Chałupiec. Chciała być gwiazdą i taką przez pewien czas była. To niemiecka ziemia dała jej nowy status społeczny. Przybrała ona tam nową tożsamość i jako Pola Negri zasłynęła na całym świecie. Jednakże „Nic nie trwa wiecznie, niebezpiecznie, jest wierzyć w to, że coś trwa wiecznie”, jak śpiewał niegdyś Sidney Polak. Najpierw jej karierę mogła przyćmić niemiecka rewolucja, a później zmiany ustrojowe i dojście Hitlera do władzy. Następnie natomiast zmiany, które przekształciły nieme kino, w którym była mocna, w kino dźwiękowe, które tak dobrze znamy współcześnie.

W pierwszym odcinku poznajemy jeszcze Marie Jeanne Picqueray. Światu jest ona bardziej znana jako May Picqueray. Serial przedstawia jaką drogę przebyła ta młoda Francuzka i co sprawiło, że została anarchistką. Kolejne postacie poznajemy w następnych epizodach, ale nie oznacza to, że mamy tu do czynienia z antologią. Nadal kolejne epizody kontynuują losy prezentowanych wyżej postaci.

Wśród nowych osobistości pojawia się natomiast wielki włoski przedsiębiorca Silvio Benigno Crespi. Poznajemy go w momencie przygotowań do Konferencji pokojowej w Paryżu, gdzie stawia się, by zabrać głos po stronie Włoch, które tutaj nie są traktowane na równi ze zwycięzcami wojny.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 4

Największy producent tekstyliów pragnie jednak coś ugrać dla swojej ojczyzny. Następnie martwi się o swój biznes, dla którego zagrożeniem są ruchy komunistyczne w Europie. Te mogą zdmuchnąć jego zakłady przemysłowe, jak wilk ze słynnej bajki, który zdmuchnął domki dwóch z trzech świnek. Syn namawia go więc na układ z nową siłą, która może coś znaczyć nie tylko we Włoszech, ale całej Europie. To ruch faszystowski Czarne Koszule. Czy jednak partnerstwo z nimi uratuje biznes Silvio Benigno Crespiego ?

Takie same dylematy ma w tym serialu twórca największego w Europie burdelu. Marcel Jamet chciał stworzyć największy dom uciech. Na to jednak potrzebował sporych pieniędzy. Te mieli Żydzi, a dokładnie żydowscy bankierzy, którzy urośli w siłę po I Wojnie Światowej. Czas odbudowy wszystkiego to czas stałych inwestycji. Te miały być wspomagane przez bankowe kredyty, które stały się wówczas bardzo popularne. Sam rynek konsumpcyjny pompował natomiast w akcje firm, które wystrzeliły po takich kredytach. Sama banki urosły więc do niebagatelnych rozmiarów. To jednak nie mogło trwać wiecznie i kiedyś musiał nastąpić cios, po którym wielu już się nie podniosło. Krach w 1929 roku rozbił marzenia wielu osób. Czarny czwartek rzeczywiście był czarny, a nastroje na świecie drastycznie się pogorszyły.

Wiele problemów przyniosła jednak wcześniej Konferencja pokojowa w Paryżu. Nowy Ład nie mógł się każdemu podobać. Tu zwycięzcy rozdawali karty, ale przedstawiciele wielu krajów i narodów chcieli tu również ugrać coś dla siebie. Jedną z takich osób był wietnamski polityk Hồ Chí Minh. Serial przedstawia jego ciekawą historię. Nosił on wcześniej różne imiona i nazwiska: Nguyễn Sinh Cung, Nguyễn Tất Thành i Nguyễn Ái Quốc. To historia człowieka, który postawił wszystko na jedną kartę, by wyrwać swój kraj z rąk francuskiego zaborcy. Przyjął on idee głoszone przez Lenina i Trockiego i przyjął on finalnie imię Niosącego Światło. Światło rewolucji.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 5

Ustalenia Konferencji pokojowej w Paryżu również nie podobały się wielu przegranym wojnę. Serial prezentuje nam sylwetkę Rudolfa Heßa, który nie chciał uznać nowej pseudo republiki. Postanowił więc je#@$ Republikę Weimarską i działać na własną rękę, co wpakowało go na wiele lat za kraty. Uważał się bowiem za żołnierza, a żołnierz musi walczyć. Walczył więc o granice państwa, by następnie zbliżyć się do nowych władz, które zaczęły wyłaniać się na niemieckiej ziemi.

Nie zawsze jednak w serialu CLASH OF FUTURES (polski tytuł : Rozbite marzenia. 1918-1939) prezentowane są postacie typowo polityczne. Poza wspomnianym wyżej Marcelu Jametcie mamy tu również zarys historii szwedzko-norweskiej aktywistki społecznej Elise Ottesen. Zajmowała się ona popularyzacją edukacji seksualnej i antykoncepcji. Jest tu również kobieca doktor Edith Wellspacher oraz brytyjska arystokratka Unity Mitford, która jest znana z pożądania kierowanego w stronę Hitlera.

Łącznie to historie kilkunastu osób, gdzie każda z nich potrafi budzić emocje. Tym samym poza przesłaniem historycznym i całą dokumentacją historyczną, CLASH OF FUTURES to również dobry serial biograficzny. Dziwne, że nikt w branży nie akcentuje właśnie tego elementu, a nawet wiele źródeł nie nazywa go serialem biograficznym. Nie mniej jednak to właśnie wszystkie te prezentowane postacie budują tą produkcję. Nie bez znaczenia jest tu oczywiście gra aktorska aktorów, którzy wcielają się w te historyczne postacie. Czas więc rzucić okiem na sylwetki aktorów, którzy kolejno wcielają się w główne role w prezentowanym serialu.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – O AKTORACH

W postać Hansa Beimlera w omawianym serialu wciela się Jan Krauter. Serialowo to chociażby Simon Brandt w „Solo für Weiss„. May Picqueray, to natomiast aktorsko Solène Rigot znana z roli Karine w filmie „Orpheline” (pol. Sierota).

Unity Mitford, to aktorsko Charlotte Merriam, a Maxa Wachsteina zagrał tu Wolfgang Menardi. Stepan Podlubny, to natomiast aktorsko Pyotr Skvortsov.

Rudolfa Heßa odgrywa tu Joel Basman, a postać włoskiego przedsiębiorcy wciela się Gennaro Cannavacciuolo. Zagrał on wcześniej Josephine w serialu „Cugino e cugino„.

Marcel Jamet, to aktorsko Robinson Stévenin. Serialowo to Raphaël Delaunay w „Glacé” (pol. Lód) oraz Alex Crozet w „La Mante” (pol. Modliszka). Polę Negri odgrywa tu natomiast Michalina Olszańska. Serialowo to Ofelia 'Effy’ Ibrom w polskiej produkcji Netflixa „1983„.

Marina Yurlova, to aktorsko Natalia Witmer. Zagrała ona wcześniej w podobnym projekcie głównego producenta tego serialu, a mianowicie serialu „14 Tagebücher des Ersten Weltkriegs„.

Wietnamską legendę odgrywa w tym serialu Alexandre Nguyen. W postać Elise Ottesen wciela się natomiast Rebecka Hemse. Widzowie mogą ją kojarzyć z postaci Jeanette Nilsson w serialu „Quicksand / Störst av allt” (pol. Ruchome piaski).

Główną obsadę uzupełnia postać Edith Wellspacher. W tej roli wystąpiła Roxane Duran. Serialowo to przede wszystkim Adriana Clios w „Riviera„.

CLASH OF FUTURES – Miniserial – Recenzja – PODSUMOWANIE

Serial CLASH OF FUTURES w różnych krajach nosi różne tytuły. W Polsce to Rozbite marzenia. 1918-1939. Choć jesteśmy przeciwni zmianie tytułów oryginalnych (red. znaczy ja zawsze osobiście jestem przeciwny), to ten polski tytuł bardzo pasuje do tych czasów opisanych w serialu. Każdy z przedstawionych tu bohaterów miał jakieś marzenia po zakończeniu Wielkiej Wojny. Cały świat właściwie miał takie marzenia. Rzeczywistość jednak okazała się bardzo brutalna. Marzenia wielu tych osób legły w gruzach, a z marzeń o pokoju został pył, bo nastała nowa wojna. Jeszcze większa i jeszcze bardziej brutalna od tej, która się wydawała ówczesnym ludziom nie do przebicia.

Ten czas międzywojenny to dla wielu okres wzlotów i upadków. Jednak zakończenie wojny dawało nadzieję na lepsze czasy. Spory o reparacje wojenne, niesprawiedliwości związane z ustaleniami Traktatu wersalskiego oraz stałe nastroje rewolucyjne i zmiany ustrojowe w wielu krajach, doprowadziły do pogrzebania tych wszystkich marzeń. To była beczka prochu, która musiała wreszcie wybuchnąć.

Obraz tego wszystkiego świetnie przedstawia omawiany dzisiaj serial. To serial wyjątkowy pod względem realizacji, ale również czasów, o których opowiada swoim widzom. Daje on tym samym lekcję ludziom współczesnym, by zrozumieli, jak łatwo zniszczyć wypracowane wspólnie wysiłki na rzecz światowego pokoju. Ten serial jest pamiątką po zakończeniu I Wojny Światowej, ale również pewną przestrogą dla obecnych państw i narodów. Kluczem do zrozumienia przesłania jest jednak umiejętność wyciągania wniosków, a to niestety leży i kwiczy u znacznej większości ludzkiej populacji. Stąd może zobrazowanie problemów bardziej będzie działać na ludzką wyobraźnie. No ale wtedy trzeba poznać ten serial, czyli go uważnie obejrzeć. Na szczęście w Polsce jest on stale dla wszystkich dostępny w ramach usługi TVP VOD.

Udostępnij w social mediach