CHERNOBYL – Miniserial – RECENZJA

CHERNOBYL (pol. Czarnobyl) – wspólny serial oryginalny HBO oraz SKY. Amerykańsko-brytyjski katastroficzny dramat historyczny, którego twórcą jest Craig Mazin. Za produkcję serialu odpowiada Word Games, HBO (WarnerMedia -> AT&T), The Mighty Mint, Sister Pictures (niezależne studio produkcyjne Elisabeth Murdoch, Stacey Snider i Jane Featherstone) oraz Sky UK (Sky Group -> Comcast)

Miniserial CHERNOBYL liczy 5 odcinków. Był on nadawany premierowo w USA na kanale HBO, a w Zjednoczonym Królestwie na kanale Sky Atlantic od 6 maja 2019 roku do 3 czerwca 2019 roku. Obecnie całość możemy obejrzeć w języku polskim na platformie HBO GO.

CHERNOBYL – Miniserial – RECENZJA

OPIS WPROWADZAJĄCY BEZ SPOILERÓW

Serial opowiada o katastrofie elektrowni atomowej w Czarnobylu. W 1998 roku Valery Legasov – szef komisji ds. likwidacji katastrofy w Czarnobylu., wykonuje nagranie oceniające winnych. To co się tam wydarzyło dwa lata wcześniej nie potrafi opisać słowami. Osadzenie w kolonii karnej na 10 lat osób odpowiedzialnych za złe zarządzanie, nie jest dla niego odpowiednią karą. Karą powinna być śmierć i sam po wykonaniu nagrania popełnia samobójstwo.

Dwa lata wcześniej Ludmiła Ignatenko z Pripyat (pol. Prypeć) w nocy widzi i słyszy wybuch w pobliskiej elektrowni atomowej. W Czarnobylu dochodzi do wybuchu rdzenia reaktora. W sterowni Reaktora 4 Anatoly Dyatlov odrzuca dowody na to, że rdzeń reaktora mógł eksplodować, bo to fizycznie niemożliwe. Pracownicy elektrowni są jednak o tym przekonani, ale nie mają pojęcia jak do tego doszło, bo jak twierdzą nie popełnili żadnego błędu.

Na miejsce zostaje wezwana straż pożarna, a wielu pracowników doznaje poparzeń pierwszego stopnia. Inni z czasem doznają objawów ARS. W oddali mieszkańcy Pripyat natomiast gromadzą się na moście, by podziwiać widoki i bawić się pośród opadającego pyłu radioaktywnego. Dyatlov w tym czasie wysyła swoich ludzi, by ręcznie opuścili pręty kontrolne, ale ci twierdzą, że tam już nie ma żadnych prętów. Następnie Akimov i Toptunov schodzą na dół i ręcznie odkręcają zawory wodne, by umożliwić schłodzenie reaktora.

Zarządzający elektrownią Viktor Bryukhanov zbiera sztab kryzysowy. Ten przyklepuje decyzję odmowną o ewakuacji, by nie siać wśród pobliskich mieszkańców paniki. Chwilę później sam Dyatlov doznaje objawów ostrego zespołu popromiennego. Sitnikow natomiast wbrew własnej woli zostaje wysłany na dach, aby dokonać oględzin miejsca katastrofy. Tam widzi jedną wielką dziurę, a z niej wydobywający się i niosący śmierć czarny dym. Legasov natomiast dostaje w domu telefon, by stawić się na komisję, jako ekspert od tego typu reaktorów, jakie były zamontowane w Czarnobylu.

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 1

6 maja 2019 roku miała miejsce premiera jednego z najlepszych seriali 2019 roku. Przez wielu uważanego nawet za najlepszego [red. moim nieskromnym zdaniem drugiego co do najlepszych, bo nieznacznie lepszy był „When They See Us„. Oczywiście nie widziałem w 2019 roku wszystkich seriali świata, ale liczba 186 nowości daje w miarę obiektywny obraz światowych produkcji serialowych.]. To wybitny serial, a właściwie miniserial. Tak się bowiem składa, że w ostatnich latach filmowcom najlepiej wychodzą właśnie miniseriale niż bogate w rozbudowaną fabułę długie seriale. Jednak miniserial to wciąż serial jak każdy inny.

Jego światu pokazali dwaj duzi nadawcy: HBO oraz SKY. Za dystrybucję serialu odpowiadał Warner Bros. Television Distribution (obecnie -> Warner Bros. Domestic Television Distribution). Bardzo nieładnie to wygląda przy różnych wydaniach płytowych. W polskim wydaniu na pudełku nie znajdziemy ani jednego słowa, że jest to wspólny serial HBO i SKY. Jedynie akcentuje się, że jest to Miniserial HBO. Warto więc przy okazji recenzji uczciwie podkreślić, że nie tylko jest to produkcja HBO, ale i brytyjskiego SKY. Innym widocznie tej uczciwości podczas dystrybucji serialu zabrakło.

CHERNOBYL (pol. Czarnobyl) opisuje krok po kroku, co działo się po nocnej eksplozji w elektrowni atomowej w Czarnobylu. Serial stara się chronologicznie przedstawić ciąg wydarzeń dzień po dniu i tydzień po tygodniu. W ostatnim odcinku przy okazji procesu sądowego cofamy się natomiast do wydarzeń sprzed wybuchu. Do wszystkiego tego co wydarzyło się w sterowni elektrowni atomowej.

CHERNOBYL to miniserial historyczny. Jest wiec oparty na prawdziwych wydarzeniach, jakie miały miejsce w kwietniu i maju 1986 roku. Oczywiście jest to serial telewizyjny obarczony elementami fikcyjnymi, stworzonymi na potrzeby serialu. Nie mają one jednak za zadanie wypaczyć historii, ale jedynie przedstawić ją w taki sposób, by była bardziej przystępna dla przeciętnego widza.

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 2

Historia skupia się głównie na trzech postaciach, które starają się ustalić przyczyny katastrofy oraz starają się zapobiec zwiększeniu rozmiarów tragedii. Pierwszym z nich jest naukowiec Valery Legasov. To on zostaje wysłany do Czarnobyla w charakterze eksperta. Ma towarzyszyć on osobie decyzyjnej, jaką był wysłany tam razem z nim Boris Shcherbina. To wicepremier ZSRR i szef Komisji Paliw i Energii przy Radzie Ministrów. Następnie również szef komisji rządowej ds. reagowania kryzysowego.

Ta dwójka panów zapoznaje się na miejscu z sytuacją, którą początkowo niechętnie prawdziwie chcą opisać zarządzający elektrownią ludzie. Kolejne godziny i dni są dla nich kluczowe. To czas szybkich i koniecznych decyzji, które musiały być podjęte, by nie dopuścić do jeszcze większej globalnej katastrofy. Serial przedstawia kluczowe wydarzenia, które ograniczyły rozmiar rozprzestrzeniania się radioaktywnej chmury. To również działania, które uniemożliwiły dalsze stopienie reaktora, by jego odpady nie dostały się do wód gruntowych, połączonych z pobliskimi rzekami.

Chyba nie trzeba nikomu mówić, co by się stało, gdyby jednak części stopionego reaktora dotarły do wody płynącej w rzekach. Zbiorniki wodne stałyby się bezużyteczne przez długie wieki, więc podjęte skuteczne działania uratowały sytuację, która mogła być jeszcze bardziej tragiczna. Podobnie sprawy się mają z gaszeniem pożaru i zaprzestaniem wydobywania się śmiercionośnego dymu. Jeżeli to nie byłoby pilnie wykonane, to całe tereny Ukrainy i Białorusi nie zdałyby się do zamieszkania przez żadne żywe istoty do dnia dzisiejszego. Warto przy tej okazji powiedzieć, iż, mimo że serial robili Amerykanie i Brytyjczycy, to jednak nie umniejszają oni roli ludzi, którzy walczyli ze zmniejszeniem rozmiarów tragedii. W tej roli się sprawdzili nie tylko wymienieni wyżej dyrygenci całej operacji logistycznej, ale również całe oddziały strażaków, żołnierzy i górników. To ich poświęceniu dedykowany jest ten serial, bo wielu z nich siłą rzeczy nie doczekało późnej starości, w wyniku przyjęcia na siebie sporych dawek promieniowania.

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – ANALIZA – część 3

W powyższym rozdziale mowa jest o trzech głównych postaciach, wokół których kręci się fabuła i akcja całej historii. Dwaj pierwsi to wymienieni już Boris Shcherbina i Valery Legasov. Trzecią osobą jest tu Ulana Khomyuk i w przeciwieństwie do wymienionej wyżej dwójki panów, nie jest ona postacią historyczną. W serialu CHERNOBYL jest ona naukowcem z Instytutu Energii Jądrowej Akademii Nauk Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W rzeczywistości jej postać jest uosobieniem wielu różnych radzieckich naukowców starających się ustalić przyczyny katastrofy elektrowni atomowej w Czarnobylu.

Do wybuchu w elektrowni doszło dokładnie o godzinie 01:23:45 dnia 26 kwietnia 1986 roku. Sobotni poranek był więc pierwszą próbą sił w obliczu katastrofy. Następnie kluczowe były wszystkie właściwie decyzje podejmowane na miejscu zdarzenia. Ich realizacji nie ułatwiał aparat państwowy, dbający o jakiekolwiek jeszcze resztki godności i zachowania twarzy wobec tego co zgotowali innym państwom i narodom świata. Tym bardziej nasi bohaterowie zasługują na słowa uznania, bo stale mieli pod górkę.

Serial świetnie ukazuje te emocje jakie towarzyszyły bohaterom w podejmowaniu decyzji i przy sposobach ich realizowania. To jest główna siła tej produkcji, bo to ona pokazuje realny tragizm sytuacji. Ciężko bowiem wobec tych różnych działań powstrzymać emocje. To nawet ponad siły Wolkanina, stosując star trekową analogię. I ta kwestia dotyczy zarówno będących przy samej elektrowni głównych dyrygentów działań, jak i chociażby wysłanych w pobliski teren ludzi z zadaniem odstrzału wszystkich przebywających w strefie wykluczenia zwierząt.

To te wszystkie detale w przedstawianiu emocji i tragizmu sytuacji robią z tej produkcji serial wybitny. Takie właśnie seriale powinien oglądać każdy ten, który uważa się za prawdziwego serialomaniaka. Ich nie można pominąć tylko dlatego, że nudzi nas rozgłos wobec tego typu głośnych produkcji. To tego typu produkcje są solą tej branży i to ciężko podważyć.

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – O AKTORACH – część 1

Oczywiście jak zawsze dużą w tym rolę odgrywa sama gra aktorska. Gdyby ta nie stała na wysokim poziomie, to bez niej żaden nawet idealny scenariusz się nie obroni. W główne postacie w tej opowieści wcielają się kolejno znani na całym świecie aktorzy. Valery Legasov, to aktorsko Anglik Jared Harris. Serialowo to między innymi Lane Pryce w produkcji AMC „Mad Men” oraz Król Jerzy VI w „The Crown„. Ponadto aktor wcielił się w postać Davida Roberta Jonesa we „Fringe” (z polskim tytułem Fringe: Na granicy światów) oraz postać kapitana Francisa Croziera w pierwszej historii antologii „The Terror„. To także Absalom Breakspear w „Carnival Row” oraz Anderson Dawes w „The Expanse„.

Ulana Khomyuk, to w rzeczywistości angielska aktorka Emily Watson. Serialowo to chociażby Pani Martin w „The Third Day„. Filmowo to Bess McNeill w „Breaking the Waves” oraz Janet Leach w „Appropriate Adult„.

W postać wicepremiera Szczerbiny wciela się natomiast Szwed Stellan Skarsgård ze znanej aktorskiej rodziny. Filmowo to chociażby Lambeau w „Good Will Hunting” (znanym w Polsce jako Buntownik z wyboru) oraz Tappan w „Amistad„. Serialowo to John River w miniserialu „River„.

Wysłany na dach Anatoly Sitnikov, to aktorsko Szkot Jamie Sives, znany chociażby z roli McTaggarta w kanadyjskim „Frontier„. Strażak Vasily Ignatenko, to natomiast w rzeczywistości Adam Nagaitis. Aktor w ostatnich latach wcielił się w załoganta o tożsamości Corneliusa Hickey’a w serialu „The Terror„. To również szeregowiec Buckley w miniserialu „Banished” (z polskim tytułem Wygnani do raju).

Żonę strażaka – Ludmiłę Ignatenko zagrała w tym serialu Irlandka Jessie Buckley. Serialowo to Oraetta Mayflower w czwartym sezonie „Fargo„. Aktorka również zagrała w miniserialu „War & Peace” z 2016 roku oraz w filmie „Beast” (z polskim tytułem Pod ciemnymi gwiazdami).

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – O AKTORACH – część 2

Dyrektor elektrowni Viktor Bryukhanov, to aktorsko Anglik Con O’Neill. Serialowo to chociażby Neil Ackroyd w „Happy Valley” oraz Val w produkcji BBC „Uncle„.

Naczelny inżynier elektrowni Nikolai Fomin, to aktorsko Anglik Adrian Rawlins. Filmowo to James Potter z przygód o młodym czarodzieju Harry’ym Potterze. Jeśli chodzi o seriale z ostatnich lat, to przewinął się on przez „Trigonometry” oraz „The White Princess„.

Dowodzący sterownią elektrowni Anatoly Dyatlov, to natomiast w rzeczywistości Anglik Paul Ritter. Serialowo to między innymi generał Ormonde Winter w „Resistance” oraz Bobby Waterhouse w „The Game„.

Pracownicy nocnej zmiany w osobach Aleksandr Akimov i Leonid Toptunov, to aktorsko kolejno Anglicy Sam Troughton i Robert Emms. Ten drugi wcielił się w postać Thomasa w serialu „His Dark Materials„.

Pavel Gremov z patrolu do odstrzału zwierząt, to aktorsko Irlandczyk Barry Keoghan. Bacho z tego samego oddziału, to aktorsko Fares Fares, a ich dowódcę Tarakanova zagrał tu Ralph Ineson. W ostatnich latach udzielił on swojego głosu w serialu kukiełkowym fantasy „The Dark Crystal: Age of Resistance„. Ponadto aktor przewinął się przez „Game of Thrones” oraz serial „Absentia„.

Charkov z KGB, to aktorsko Alan Williams. Viktor Proskuryakov z elektrowni, to natomiast w rzeczywistości Anglik Karl Davies. Serialowo to chociażby Daniel Cawood w „Happy Valley” oraz Lyle Anderson w „Kingdom„.

Michaił Gorbaczow w serialu CHERNOBYL, to aktorsko David Dencik. Serialowo to chociażby Peder Sander w „Quicksand” (pol. Ruchome piaski) oraz Alexander 'Puss' w „Top of the Lake” (z polskim tytułem Tajemnice Laketop).

Generał Pikalov, to w rzeczywistości Mark Lewis Jones znany z wielu produkcji filmowych i serialowych. Możemy go kojarzyć chociażby z postaci Magistrata Flute’a w serialu „Carnival Row„.

To jeszcze na sam koniec brygadier górników Andriej Głuchow. W tej roli wystąpił Alex Ferns. Na srebrnym ekranie jest on najbardziej znany z roli Trevora w operze mydlanej EastEnders.

CHERNOBYL – Miniserial – Recenzja – PODSUMOWANIE

CHERNOBYL to bardzo smutny i przykry miniserial. Smutny nie z powodu rozmiaru tragedii, która dotknęła ludzi i zwierzęta po wybuchu w elektrowni atomowej w Czarnobylu. Przykry nie z powodu odczucia braku kompetencji i arogancji osób decyzyjnych, mając obowiązek ograniczyć rozmiary tragedii. Nie. Z całkiem innego powodu. Tego typu seriale uzmysławiają niektórym tragiczną prawdę o ludzkości. Przeważająca ilość idiotów, a w najlepszym wypadku zwykłych debili (red. dawniej było stosowane stopniowanie głupoty) nigdy nie chce słuchać mądrzejszych od siebie. Gdy nadchodzi jakaś katastrofa, to głos naukowców i specjalistów w danej dziedzinie jest praktycznie niesłyszalny. Wataha, stado, ławica (red. niepotrzebne skreślić) ludzkich matołów ignoruje praktycznie zawsze głosy rozsądku. Przekaz naukowy jest dla nich bowiem niewygodny i ciężkostrawny. Ciężko go wpasować w propagandę państwową lub jakąkolwiek inną o mniejszej skali i sile rażenia. To druzgocące dla mądrych ludzi, bo nie mogą się oni nigdy przedrzeć ze swoim przekazem przez bezmiar ludzkiej głupoty 🙁

Miniserial CHERNOBYL (pol. Czarnobyl) próbuje też odpowiedzieć na pytanie jaka jest cena kłamstw. Naukowcy wciąż dociekający prawdy zderzają się z faktem, że większość ludzi wcale nie chce takiej prawdy poznać. Na samym końcu jest dopiero szokująca historia najgorszej w dziejach ludzkości katastrofy, bezpośrednio wywołanej przez przedstawicieli gatunku ludzkiego. Ta jest świetnie opowiedziana i zrealizowana, a sam serial zasługuje na najwyższe laury. Jeżeli natomiast ktoś z jakiegoś powodu nigdy jeszcze nie widział miniserialu CHERNOBYL, to jest on dostępny w języku polskim na platformie HBO GO.

Udostępnij w social mediach