25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy (lub ze skróconym tytułem: 25 LAT NIEWINNOŚCI) – player original – miniserial produkcji TVN, który jest serialową wersją filmu pod tym samym tytułem. Polski dramat kryminalny oparty na prawdziwych wydarzeniach, w reżyserii Jana Holoubka. Za produkcję serialu odpowiada TVN (TVN GRUPA DISCOVERY -> Discovery, Inc. -> obecnie AT&T), przy współfinansowaniu przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.

GATUNKI : dramat kryminalny
KRAJ PRODUKCJI : Polska

Miniserial 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy liczy 4 odcinki. Został on udostępniony widzom premierowo w serwisie player+ w dniu 24 stycznia 2021 roku. Stale całość możemy obejrzeć w usłudze player+.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja

OPIS WPROWADZAJĄCY BEZ SPOILERÓW

Serial opowiada o niesłusznie skazanym za gwałt i zabójstwo oraz osadzonym w więzieniu Tomaszu Komendzie. 17 kwietnia 2000 roku, kiedy wszyscy jeszcze śpią, do mieszkania Tomka Komendy we Wrocławiu wpada policja. Bez podania powodu zakuwa go w kajdanki i wyprowadza z mieszkania na oczach całej rodziny. Następnie po zatrzymaniu Komenda jest przesłuchiwany na okoliczność spotkania z pewną dziewczyną, która wg policji jest ofiarą morderstwa i gwałtu. Jak twierdzi ostatecznie przesłuchiwany po wymuszonych zeznaniach, był on na zabawie sylwestrowej w Miłoszycach trzy lata temu. Następnie odbył z poznaną dziewczyną stosunek płciowy za jej zgodą, a następnie wrócił do domu do Wrocławia. Przesłuchujący karze natomiast wpisać w protokole, że przesłuchiwany na początku nie zrozumiał treści zarzutu, a do popełnienia przestępstwa się nie przyznaje. Następnie Komenda zostaje odprowadzony do celi w areszcie śledczym.

Sześć miesięcy przed aresztowaniem, Tomek wykonując swoją pracę myjąc samochody, poznaje Olę. Ta zostawia mu swój numer telefonu. Następnie ta dwójka umawia się na spotkanie, po którym Tomek liczy na kolejne. Przy powrocie do domu, Tomka zatrzymuje policjant i zaprasza go do komisariatu. Tam wypytuje go, gdzie spędzał Sylwester trzy lata wcześniej. Zostaje od niego pobrana krew oraz odciski zębów. Zatrzymany jednak się nie domyśla, na jaką okoliczność trafił na komisariat.

W kwietniu 2020 roku okazuje się, że z rodziny Tomka policja już praktycznie przesłuchała wszystkie osoby. Byli oni pytani o zdarzenia w miejscowości Miłoszyce, oddalonej od Wrocławia o 30 km, ale żadne z nich tam nawet nie jeździło. Policja w tym czasie przygotowuje akt oskarżenia o gwałt i morderstwo Marysi Malczewskiej, na której ciele były ślady zębów zgodne z uzębieniem Komendy. Na miejscu zbrodni natomiast znaleziono czapkę, którą po zapachu policyjne psy przypisały Tomaszowi Komendzie. Przy tych dowodach policja dokonuje jego aresztowania w dniu 17 kwietnia 2020 roku.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 1

18 września 2020 roku miała miejsce premiera filmu fabularnego 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy. Film przedstawiający bulwersującą sprawę niewinnie skazanego Tomasza Komendy szybko trafił w gusta polskiej publiki. Tym samym TVN idzie za ciosem i niedługo po premierze filmu, bo 24 stycznia 2021 roku, prezentuje widzom serialową jego wersję, którą udostępnia w serwisie player+. Z uwagi na zbyt krótki odstęp czasu od premiery filmu do premiery serialu, łatwo się domyślić, że nie będziemy tu mieli do czynienia z dokręconymi scenami znacznie rozszerzającymi fabułę tej opowieści. Takie przypadki zdarzały się na polskim podwórku i potrafiły pozytywnie zaskoczyć, jak chociażby w przypadku produkcji „Służby specjalne” Patryka Vegi. Tutaj natomiast dostajemy praktycznie to samo, a jedynie poszerzone o sceny niewykorzystane w filmie, to jest wycięte wcześniej na etapie postprodukcji filmu. Możemy więc powiedzieć, że to taka wersja reżyserska filmu w formie serialu, dlatego czasowo miniserial jest nieco dłuższy od filmu.

W przeciwieństwie do innych tego typu serwisów branżowych, serwis Seriale Srebrnego Ekranu nie recenzował wcześniej filmu, bo zajmujemy się tu wyłącznie samymi serialami. Stąd ze świeżym podejściem możemy przejść do pierwszej i jedynej tutaj analizy tej produkcji. A o czym dokładnie jest ta produkcja ? 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy przedstawia losy tytułowego bohatera od momentu aresztowania, przez skazanie, osadzenie w więzieniu, po zwolnienie z zakładu karnego. Właściwie momentami w postaci retrospekcji przenosimy się jeszcze w czasy przed aresztowaniem. Dotyczą one zarówno samego Tomka Komendy, jak i momentami dziewczyny, która została zamordowana w 1997 roku po zabawie sylwestrowej w Miłoszycach, w pobliżu Wrocławia. Tym samym oglądamy chronologicznie ciąg zdarzeń jak miał miejsce między 2020 rokiem, a 2018 rokiem, to jest czasem uniewinnienia Tomasza Komendy. W międzyczasie dodatkowo, jak było napisane wyżej, zaglądamy również w wydarzenia mające miejsce w okresie od 1997 roku po rok 2000.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 2

W miniserialu 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy, tytułowy bohater zostaje skazany za gwałt i morderstwo na nastoletniej Marysi Malczewskiej. Na okoliczność produkcji filmowej zmieniono tożsamość osoby faktycznie zamordowanej, czyli 15-letniej Małgorzaty Kwiatkowskiej. Tożsamości pozostałych osób istotnych dla sprawy Tomka Komendy zostały natomiast zachowane. Dotyczy to przede wszystkim śledczych: Remigiusza Korejwo, Roberta Tomankiewicza i Dariusza Sobieskiego, którzy przyczynili się do uniewinnienia niesłusznie skazanego Tomka Komendy.

Sam serial nieco właśnie rozszerza sceny dotyczące wznowionego śledztwa przez wyżej wymienione osoby. Poza tym ukazuje tragiczne losy głównego bohatera, który trafia do więzienia za czyn, którego w rzeczywistości nie popełnił. Oczywiście po aresztowaniu i skazaniu nikt już nie wierzył Tomkowi Komendzie, że rzeczywiście tych zbrodni nie popełnił. Poza własną rodziną był dla wszystkich pozostałych winny zarzucanych mu przestępstw. No, a że były to przestępstwa natury seksualnej na osobie niepełnoletniej + jej zabójstwo, to tytułowy bohater po osadzeniu w zakładzie karnym, stał się od razu celem tamtejszych współosadzonych. Nie trzeba chyba zbytnio podkreślać co z takimi ludźmi robią w więzieniach. W tym temacie praktycznie od zawsze obowiązuje swoista solidarność współwięźniów, by zajechać wszystkich pedofili i innych tego typu zwyrodnialców. Niestety „paragraf” Komendy, był już w zakładzie karnym swoistym drugim wyrokiem na jego osobę.

I tu największą zaletą produkcji 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy jest właśnie ta dramaturgia z czasu odbywania kary przez tytułowego bohatera. Film i później omawiany tutaj serial świetnie pokazuje jak osadzony Komenda staje się celem pozostałych więźniów. To brutalny czas dla osadzonego, a widzowie mają okazję przynajmniej w ułamkowej części (red. no bo co tu dużo mówić, żaden film nie odda tego obrazu w stu procentach) uświadomić sobie poprzez ukazane obrazy, jakich okrucieństw na sobie doświadczał niesłusznie skazany w więzieniu.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja – ANALIZA – część 3

Niewątpliwie sceny z więzienia są mocną stroną tej produkcji. Zresztą praktycznie wszystkie seriale o więziennictwie mają pod tym względem niezwykle wysoki poziom dramaturgii. [red. możecie się o tym przekonać oglądając inne tego typu seriale, a trochę ich było recenzowanych na niniejszej stronie, z kultową produkcją HBO na czele, czyli serialem „Oz„.]. Omawiany serial pokazuje doskonale jak znęcano się nad osadzonym psychicznie i fizycznie. Produkcja nie omieszkała wspomnieć o próbie samobójstwa tytułowego bohatera, który nie mógł już znieść tego całego cierpienia. No ale tak to właśnie bywa, gdy po zaszeregowaniu więźniów po niepomyślnych paragrafach, ktoś staje się dla wszystkich celem do wszelkich ataków na jego osobę.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy to jednak nie tylko serial o więziennictwie. Niezwykle istotnym wydarzeniem dla całej sprawy jest wszczęcie po latach odsiadki postępowania, które rzuca nowe światło na całą sprawę aresztowania Komendy. Śledczy Remigiusz Korejwo na początku w pojedynkę zaczyna grzebać w przeszłości i analizować od nowa zatrzymanie Tomka Komendy i postawienie mu zarzutów. Robiąc rozpoznanie w terenie, policjant z wydziału dochodzeniowo-śledczego dochodzi do wniosku, że podobne przestępstwa za które Komenda trafił do więzienia, nadal dotykają miejscowość Miłoszyce i jej okolice. To daje mu do myślenia, że może Tomek Komenda trafił do ciupy za zbrodnie innego zwyrodnialca, który nadal żyje sobie na wolności.

Serial natomiast ciekawie ukazuje zaangażowanie w tą sprawę samego śledczego. Nie jest to przecież łatwe zadanie badać zamkniętą sprawę po wielu latach. Korejwo zauważa w tej sprawie jednak wiele nieścisłości. Jedną z nich jest podejrzenie o czyn kilku osób, a tylko jedna zostaje skazana i nikt nie interesuje się poszukiwaniem kolejnych winnych. Wszystko to wygląda na szyte grubymi nićmi ze strony ówczesnych śledczych, a sąd później na ślepo przyklepał ich wysnute oskarżenie. No ale cytując klasyczkę: „sorry, taki mamy klimat” w tym państwie w wymiarze sprawiedliwości.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja – O AKTORACH

Mocną stroną tej produkcji jest również dobra gra aktorska. Dotyczy ona zarówno tytułowego bohatera, jak i jego matki oraz wspomnianego w analizie śledczego. Czas więc przyjrzeć się teraz tej produkcji od strony czysto aktorskiej.

W tytułowego Tomka Komendę wciela się Piotr Trojan. Dotychczas występował on raczej w rolach drugoplanowych. To między innymi policjant Krzysztof Sobczyk w serialu AXN „Znaki„. Ponadto zagrał również drobną rolę w serialu TVN – „Pułapka” oraz serialu Canal+ „Król„. Epizodycznie przewinął się też przez drugi sezon serialu „Wataha„.

Ola, to aktorsko Nel Kaczmarek, a w postać starszego współosadzonego wciela się znany polski aktor Jan Frycz. Filmowo to chociażby Andrzej Winkler w produkcji „Pręgi” oraz Filip w „To nie tak jak myślisz, kotku„. Serialowo to między innymi Rakowiec w drugim sezonie serialu „Pułapka„, Dario w „Ślepnąc od świateł” oraz premier polskiego rządu w serialu „Nielegalni„.

Remigiusz Korejwo, to w rzeczywistości Dariusz Chojnacki. Aktorsko to chociażby dziennikarz Kolendowicz w serialu „Rojst” oraz redaktor Sokoliński w serialu „Król” na motywach powieści Szczepana Twardocha.

Prokurator Robert Tomankiewicz, to aktorsko Łukasz Lewandowski. Możemy go kojarzyć z serialu „Ojciec Mateusz„. W drobnej roli przewinął się również przez serial „Kod genetyczny„.

Prokurator Dariusz Sobieski, to natomiast w rzeczywistości Mikołaj Chroboczek. Miał on okazję zagrać w serialu „Rojst’97„.

Policjant Tołoczko przesłuchujący Komendę i doprowadzający do jego aresztowania, to aktorsko Andrzej Konopka. Serialowo to przede wszystkim komisarz Michał Trela w produkcji AXN „Znaki„. To również starszy Maks Porębski w serialu „Motyw” oraz strażnik graniczny Starowicz w serialu HBO „Wataha„.

To jeszcze na koniec matka Tomka Komendy, która gra w tym serialu Agata Kulesza. To znana polska aktorka. Filmowo to między innymi Wanda w produkcji „Ida” oraz Beata w „Sala samobójców„. Serialowo to chociażby pisarka Olga Sawicka we wspomnianej produkcji TVN – „Pułapka„. To również Anna Serafin w „Ultraviolet” i Maria w komediowej „Rodzinka.pl„.

25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy – MINISERIAL – Recenzja – PODSUMOWANIE

Serialowi 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy ciężko odmówić dramaturgii. To dobrze zrealizowany fabularnie dramat kryminalny oparty na prawdziwych wydarzeniach. Wydarzeniach mega bulwersujących, bo przecież wsadzono do więzienia na długie lata człowieka niewinnego. Dzisiaj już wiemy, że pan Komenda wywalczył przed sądem odszkodowanie od Państwa Polskiego. Odszkodowanie kwotowo dość wysokie, ale w rzeczywistości nic jednak nie wynagrodzi tych wszystkich krzywd jakie doświadczył trafiając za kraty. Skoro natomiast film oparty na tych wydarzeniach okazał się bardzo udany, to i z serialem nie mogło być inaczej.

Oczywiście zdarzają się w tej produkcji i spore minusy. Jednym takim wielkim minusem jest nagłośnienie. To od zawsze pięta achillesowa wszystkich polskich produkcji. Jednak to dosłownie wkurza, że w 2021 roku nic się pod tym względem nie zmieniło od dosłownie wielu dekad. Tym samym w wielu przypadkach z trudem możemy usłyszeć co mówią do siebie aktorzy. I to bez znaczenia, czy rozmawiają oni na wolnym powietrzu, czy w pomieszczeniu, co jest wręcz absurdalne od strony technicznej.

Cieszy natomiast, że przy okazji napisów końcowych kolejny raz możemy usłyszeć przygotowaną na potrzeby filmu piosenkę Kazika. 25 lat niewinności to dosłownie strzał w dziesiątkę i ten utwór dosłownie wymiata. Tym samym Kazik Staszewski kolejny raz nie zawodzi, a skoro to czteroodcinkowy serial, to mamy okazję usłyszeć ten utwór wielokrotnie. Cały serial 25 lat niewinności. Sprawa Tomka Komendy natomiast możemy obejrzeć w serwisie player+.

Udostępnij w social mediach